Ngoại Lực Hay Nội Lực?

NGOẠI LỰC HAY NỘI LỰC?

"Quả trứng nếu vỡ từ bên ngoài là thức ăn, vỡ từ bên trong là sinh mệnh. Những điều tuyệt vời đều nằm trong mỗi chúng ta"

1. Những biểu hiện của ngoại lực và nội lực

Hình ảnh quả trứng gà mang đến những nghĩ suy về cuộc sống con người: kết thúc bởi tác động từ bên ngoài hay bắt đầu bằng nội lực bên trong?

- Mình muốn làm điều này những không có động lực

- Mình không có ai truyền cảm hứng, truyền động lực để mình tiếp tục

- Không có ai ủng hộ và hỗ trợ mình theo đuổi ước mơ của mình

- Môi trường xung quanh mình không tốt nên mình không thể tiến bộ được...

Những câu nói nghe thật quen, và đôi lần chính Sống Trọn Đầy cũng đã từng than thở vậy. Những Động lực ở các lý do trên đều là yếu tố bên ngoài, đến từ người khác, từ hoàn cảnh. Đó chính là ngoại lực. Ngoại lực trong một số trường hợp là vô cùng cần thiết, có tác dụng nhanh, mạnh. Tuy vậy, sâu thẳm trong mỗi chúng ta đều có một nguồn động lực sẵn có - nội lực mà ít khi xài hết công suất.

• Ngoại lực có thể là lời khen, động viên, tài chính, áp lực, KPI, truyền cảm xúc, cảm hứng, là đội nhóm, là một biến cố lớn, một sự thay đổi đột ngột,...
• Nội lực thì khác, không phải điều thêm vào, mà là sự bớt đi: bớt đi những ảo tưởng về bản thân, bớt đi những mục tiêu quá sức, bớt đi sự tác động của hoàn cảnh, bớt đi những lời khuyên không hữu ích, bớt đi sự quá cảm hứng và lặng lẽ nỗ lực trong sự im lặng, bớt đi những náo nhiệt của các mối quan hệ bên ngoài, học cách chung sống với chính mình, là sự thêm vào tình yêu thương, khát khao thuần khiết, vô tư.

Dù chịu tác động của ngoại lực hay nội lực thì "Quả trứng" đều vỡ, theo những cách khác nhau. Nếu ví hình ảnh những tác động này là ngọn lửa thì ngọn lửa của ngoại lực thật cao và hừng hực, nhưng cần có mồi châm lửa còn ngọn lửa của nội lực âm ỉ và bền bỉ, và bạn có thể tự nuôi dưỡng và rèn luyện. Vì ngọn lửa ngoại lực luôn cần mồi châm nên sẽ có một số lưu ý khi sử dụng ngoại lực:

• Việc nghĩ rằng mình cần có động lực thì mới có thể làm việc khiến phát sinh tâm lý thụ động. Trong khi nội lực - sự kỷ luật, làm việc trong cô đơn mới là thứ giúp ta đi đường dài và bản thân có thể tự châm lửa.
• Thật dễ nghiện những lời khen ngợi, động viên, sự dễ dàng, thuận lợi, nhưng chất gì gây nghiện cũng sẽ trở thành phản tác dụng nếu ta quá phụ thuộc. Lâu lâu xài thì hiệu quả, xài hoài là thành "thức ăn" nha.
• Ngay khi thỏa hiệp cần ngoại lực tác động thì lúc đó ta đã từ chối quyền năng lớn nhất - đó là quyền chủ động lựa chọn sử dụng nội lực, không cho nội lực được phát huy hết sức mạnh.

2. Ngoại lực hay nội lực? Khi nào?

Ngoại lực hay nội lực bản chất không tốt không xấu, do mỗi cá nhân linh hoạt vận dụng. Việc quên rằng mình có sẵn nội lực đang chờ rèn luyện và nương tựa nhiều vào ngoại lực mới là điều xấu.

• Đầu tiên cần làm việc thật sâu sắc với chính mình trước. Để tăng tốc có thể nhờ tới ngoại lực hoặc thời gian đầu nội lực còn chưa đủ mạnh hãy tận dụng ngoại lực. Không quên nuôi dưỡng nội lực trong suốt hành trình.

Để minh họa cho quá trình này, mình xin lấy một ví dụ dễ hình dung nhất. Bạn đang muốn giảm cân, và mong muốn này xuất phát nhiều từ bản thân bạn chứ không phải từ lời chê bai của người xung quanh. Đến lúc bạn cảm thấy một thân hình vừa vặn sẽ phù hợp hơn là thân hình quá khổ. Phần phụ nữa là nếu giảm cân thành công thì sẽ khiến mấy chiến hữu thán phục (Mục tiêu này đã trải qua quá trình làm việc sâu sắc với bản thân). Bạn quyết định sẽ tập thể dục hàng ngày và ăn uống healthy. Tuy nhiên thật khó vào thời gian đầu khi bạn chưa thể hình thành thói quen tập thể dục. Cứ định tập thể dục là trời mưa, là công ty bắt tăng ca, là chầu sinh nhật con bạn thân... Lúc này nội lực của bạn chưa đủ lớn, bạn cần nhờ tới ngoại lực. Bạn cần đồng bọn, cần động lực từ bên ngoài. Sau khi cân nhắc nhiều cách, bạn quyết định đăng ký full 3 tháng ở một phòng tập. Quyết định này đảm bảo bạn vừa có đồng bọn là mấy chị gái mập ngang mình, cùng quyết tâm giảm cân xinh đẹp, và bạn có một nguồn động lực lớn lao từ việc xót tiền học phí đã đóng. Sau 3 tuần, bạn đã "nghiện" việc tập thể dục mỗi ngày, và cơ thể đã có chút mi nhon. Lúc này nguồn động lực cứ tự nhiên ở đâu tuôn trào tới, bạn không nỡ phá bỏ chế độ ăn healthy vì đã có những kết quả từ các buổi tập, bạn cũng bắt đầu thích giao diện mới này của mình hơn và càng chăm chỉ tới phòng tập, ăn healthy hơn nữa. Vậy là cả nội lực và ngoại lực đã giúp ích bạn rất nhiều đấy chứ!

• Hãy thận trọng nếu bạn muốn giúp đỡ, tác động đến người khác, nếu không sẽ phản tác dụng.

Bởi vì nếu vô tình bạn trở thành ngoại lực gây nghiện thì khi thiếu bạn, người đó sẽ càng tụt xuống hố sâu. Hoặc chính bạn cũng bị kéo xuống theo luôn nếu "ốc còn chưa mang nổi mình ốc". Một tác động quá đột ngột cũng khiến người chịu tác động có phản ứng mạnh. Điều này thấy rõ ràng ngay ở mùa dịch covid19 này, khi một số chủ doanh nghiệp cắt giảm nhân sự một cách đột ngột do hoàn cảnh, đồng thời người lao động lâu nay chưa chuẩn bị cho mình một phương án B vì đã dốc hết sức ở công ty khiến cho nhiều gia đình lâm vào cảnh bế tắc, khó khăn chồng chất khó khăn. Tâm lý tiêu cực nảy sinh và không ít người không còn đủ sức để "bắt đầu lại từ đầu" - đặc biệt những người đã có gia đình, đã ở lứa tuổi trung niên khi lợi thế cả về tinh thần, thời gian, kiến thức, sức khỏe, sự linh hoạt, lựa chọn nghề nghiệp là bất lợi hơn những người trẻ tuổi.

• Hãy thận trọng với sự truyền động lực và những lời khuyên.

Chính sự truyền động lực từ bên ngoài một cách thường xuyên lại là điều khiến chúng ta trượt xa hơn với nội lực của bản thân. Những lời khuyên cũng sẽ trở nên nguy hiểm nếu chúng ta không tỉnh táo xem xét, đặc biệt là những lời khuyên không xuất phát từ sự vô tư, chân thành, mang nhiều mục đích cá nhân. Biết nhận lời khuyên đúng lúc, nhận sự giúp đỡ đúng lúc cũng là một nghệ thuật cần luyện tập.

• Nuôi dưỡng nội lực ngay hôm nay

Nội lực sẽ được gia tăng nhanh chóng từ ba điều: Kỷ luật + Trung thực + Sự vượt ngưỡng. Sự kỷ luật khi lần lượt hoàn thành các cảm kết của bản thân sẽ giúp tạo đà lớn cho bạn hun đúc ngọn lửa nội lực. Kỷ luật sẽ giúp bạn chiến thắng những lúc dễ vui dễ giận dễ lười, để tiếp tục hoàn thiện từng công việc một. Để rèn luyện kỷ luật chắc chắn cần một thời gian biểu, một cuốn sổ ghi chép kế hoạch.

Sự trung thực với chính mình lại mang một ý nghĩa định hướng việc sẽ đặt kỷ luật và sự vượt ngưỡng vào đâu. Khi trung thực tới tận cùng với bản thân, bạn sẽ biết đâu là mục tiêu mình có thể cố gắng đạt được, đâu là điều ý nghĩa mình cần cày cuốc, đâu là ngưỡng của mình để vượt, nếu theo đuổi điều này thì sẽ được và mất gì, ngưỡng chấp nhận của mình là gì. Rèn luyện sự trung thực với chính mình sẽ vô cùng đau đớn và ngọt ngào. Làm việc với chính mình luôn là điều khó nhất. Thiền, viết nhật ký, một người thầy chân thành có thể là một trong những ý có thể giúp bạn ở mục này.

Sự vượt ngưỡng sẽ giúp ngọn lửa nội lực bùng cháy, chứ không âm ỉ chỉ đủ nướng thịt :). Đôi lúc thịt cũng cần một ngọn lửa bùng để vàng giòn. Rèn luyện sự vượt ngưỡng hãy bắt đầu thách thức chính mình nhận những việc khó hơn một chút, những việc mới mẻ chưa bao giờ làm, đặt giới hạn cao hơn, giảm thử thời gian bình thường bạn căn cho việc đó xuống một chút. Và nhớ là khó hơn, mới hơn một chút thôi nhé, vì nếu khó quá, mới quá mà nhận thì lại không trung thực với chính mình rồi, thành "nổ" tung trời rồi.

3. Tạm kết

Cuộc sống luôn chứa đầy khó khăn, thử thách và cả các bài học. Nếu con người hoàn toàn bị động, không chống đỡ trước tác động và sự tấn công của ngoại cảnh thì sẽ dễ bị đánh bại, gục ngã. Khi con người không chủ động nắm giữ sinh mệnh của mình, không làm chủ cuộc sống, số phận của mình, hoàn toàn lệ thuộc vào người khác, phó mặc cho hoàn cảnh thì đó là sự kết thúc nhanh chóng và đáng tiếc. Tồn tại và trưởng thành là cả một quá trình, con người cần vươn lên trong mọi hoàn cảnh, thông minh nhanh nhạy xử lý khéo léo tình huống, biến khó khăn thành cơ hội. Để “ vỡ” từ bên trong thì ta phải kiên nhẫn, kiên định, thậm chí phải chấp nhận những mất mát, những thiệt thòi để không ngừng vươn lên.

Nuôi dưỡng nghị lực sống để đương đầu với hoàn cảnh, ta sẽ biến áp lực thành động lực để vươn lên. Tự vỡ ra nghĩa là tự bứt lên để khai sinh những điều mới mẻ, vượt lên chính mình. Ngọn lửa bên ngoài cháy mạnh như nào rồi cũng sẽ tắt nếu không có mồi châm, sau tất cả chỉ còn ngọn lửa bên trong âm ỉ đang đợi chúng ta nuôi dưỡng.

*Sống trọn đầy - Living a Powerful Life*